बुधवार, २४ डिसेंबर, २०२५

इथे ओशाळला हिवाळा

गेले काही दिवस इथे चांगलीच थंडी पडलीये. तापमान जरी शून्याच्या थोडं वर असलं तरी फील उणे तापमानाचा असतो. काल जरा दुपारचं बाहेर पडलो होतो. साधारण -४ वगैरे तापमान होतं. 

बसमधे नेहमीपेक्षा जरा जास्तच गर्दी होती. त्यामुळे बरीच लोकं उभ्याने प्रवास करत होती. एका ठिकाणी एक साठीतल्या काकू बसमधे चढल्या आणि दाराच्या अगदी जवळ उभ्या राहील्या. इथे दाराच्या जवळ पिवळ्या रंगाची पट्टी असते. त्याच्यावर उभं राहिलेलं चालत नाही कारण बसचालकाला दारं उघडणं, बंद करणं अवघड जातं.  

बसचालकाने दारं बिरं लावली पण बस काही निघेना. सगळे प्रवासी बसचालकाकडे डोळे लावून बसले! मी ह्यांना म्हणाले “बसचालक काकांना बायकूचा फोन आलाय जणू, गडी काही गाडी काढना झालाय!” तर हे म्हणाले “आता कुठे बायको आणते त्यांची मधे? ते बघ काका बाहेर पडलेत बसच्या!” 

बसमधला एकूणएक प्रवासी काकांच्या हालचालीवर लक्ष ठेवून होता. काका असे काही आवेशात चालत एका दारापाशी आले की विचारूच नका! मला वाटलं “ये ढाई किलोका हात मारतेत आता दारावर!” अन काय आश्चर्य, काकांनी खरोखर बंद दारावर जोरदार थाप मारली. दाराला टेकून उभ्या असलेल्या साठीतल्या काकूंसकट सगळे दचकले ना! काकूंच्या डोक्यात त्या एका थापेने अचानक प्रकाश पडला की त्या दारातल्या पिवळ्या पट्टीवर उभ्या आहेत. त्या काकू ज्या दाराजवळ उभ्या होत्या ते दार नीट लागलं नव्हतं आणि म्हणून बस निघत नव्हती. 

त्या काकू बिचाऱ्या इतक्या ओशाळल्या इतक्या ओशाळल्या की सांगायची सोय नाही. त्यांनी हाताने चेहरा झाकून घेतला आणि सगळ्यांना ओशाळून सांगायला लागल्या की “मला पुढच्याच स्टॉपवर उतरायचं होतं हो, म्हणून इथे उभी राहीले, माझ्या लक्षातच आलं नाही”. दार उघडं असतं तर काकूंनी पळच काढला असता कदाचित. बसचालक काका तरातरा त्यांच्या जागेवर गेले आणि बस निघाली एकदाची. त्या काकूही सगळ्यांची माफी मागून, पुढच्या स्टॉपला उतरल्या. 

आता एवढी थंडी आहे म्हणल्यावर बसमधल्या सगळ्या लोकांचा पोशाख तिला साजेसाच होता. जाडजूड जॅकेट्स, मफलर्स, टोप्या, हातमोजे इत्यादी. आमचाही स्टॉप आला, आमच्यासोबत बरीच जनता तिथे उतरली. आम्ही सगळे बसमधून उतरतंच होतो तोच आमच्या समोरून एक बाप्या उन्हाळ्यातली शॉर्ट आणि पातळ  टीशर्ट घालून गेला! त्याच्याकडे आजूबाजूचे सगळे आणि आम्हीही एखाद्या परग्रहावरच्या प्राण्याला पाहतात तसे पाहत होतो. आता  ओशाळायची वेळ बाकी जनतेवर आली होती! 

नाही म्हणजे, जीन्स आणि साधं जॅकेट समजू शकतो पण, उणे चार तापमानात उन्हाळी शॉर्ट आणि पातळ टीशर्ट? हे म्हणजे असं झालं की “अरे मैं सिकंदर!” बाबो! म्हणलं ह्याने तर जर्मन लोकांसोबत हिवाळ्यालाही ओशाळायला लावलं ह्याठिकाणी. कारण जर्मन लोक अशा तापमानात टोप्या बिप्या घालत नाहीत. अगदी म्हातारे लोक सुद्धा निवांत बिना टोपीचे फिरत असतात आणि मी म्हणजे एकावर एक दोन टोप्या घालता आल्या तरी घालेन! 

म्हणलं भाऊ काहून आम्हाला भीती दाखवून ऱ्हायला? गप हिवाळी कापडं घाल की! पण मग लक्षात आलं की भाऊचं लग्न झालेलं नसावं बहुतेक म्हणूनच असा भणंगासारखा फिरतोय भर हिवाळ्यात. बायको असती, तर काय टाप होती त्याची असे हवामानाला न शोभणारे कपडे घालून बाहेर पडायची! 


#माझी_म्युनिक_डायरी









गुरुवार, १८ डिसेंबर, २०२५

बालपण

म्युनिकमधल्या मध्ययुगीन क्रिसमस मार्केटला ( Medieval Christmas Market) गेलो होतो तिथे सगळी दुकानं त्या काळातली आहेत. म्हणजे ते बघून अंदाज येतो की त्या काळात युरोपिअन लोकांची जीवनशैली साधारण कशा पद्धतीची असेल. म्युनिकचे खास आकर्षण आहे हे मार्केट! 

अगदी तशाच पद्धतीच्या धाटणीची दुकानं, दुकानदारांची मध्ययुगीन वेशभूषा, तिथं विकले जाणारे खाण्यापिण्याचे पदार्थ, हस्तकलेच्या वस्तू, कपडे, युद्धकलेचं लाकडी सामान इत्यादी आणि एकंदर अंधकारमय वातावरण आपल्याला त्या काळात घेऊन जातं! 

तिथल्या एका खोट्या शस्त्रांच्या दुकानासमोर हा चिंटू मस्तपैकी तलवार चालवून बघत होता. मला खरोखर ह्या विरोधाभासाची गंमत वाटली की मोठ्या माणसांपैकी एकानेही अशा प्रकारे तलवार चालवून पहिली नाही. कदाचित एकही मोठ्या माणसाच्या मनात हा विचार आलाही नसेल की ती तलवार चालवून बघावी. पण त्या मुलाने येऊन आपसूकपणे लाकडी तलवार उचलली आणि अशी चालवून पहिली. त्या चिंटूला पाहून तिथे गेल्याचं सार्थक झालं! 


व्हिडिओ लिंक 

https://www.instagram.com/reel/DSXB044iMQq/?igsh=bGZmMDNvaHN4MjNu

https://www.facebook.com/share/r/1G9dQfjQVw/?mibextid=wwXIfr

https://www.facebook.com/share/r/1FwYaN2MvK/?mibextid=wwXIfr


माझी_म्युनिक_डायरी

मंगळवार, १६ डिसेंबर, २०२५

ढ पणा

नागरीकशास्त्रात “ढ” असलेले काही महाभाग इथेही आहेतच! आमच्या घरापासून साधारण अडीचशे तीनशे मीटरवर एक मोठं सुपरमार्केट आहे. तिथं नक्कीच अशा पाच सहाशे ट्रॉलीज दुकानाबाहेर ठेवलेल्या असतात. पण काही महाभाग ह्या ट्रॉलीज स्वतःच्या घरापर्यंत घेऊन जातात आणि तिथंच आसपास सोडून देतात! 

म्हाताऱ्या माणसांचं समजू शकतो की त्यांना ही ट्रॉली पुन्हा नेऊन ठेवायचा कंटाळा येत असेल. पण मी तारण्याताठ्या लोकांना ह्या ट्रॉलीज अश्या कुठेही ठेवतांना पाहिलं आहे. आमच्या सोसायटीच्या आवारातलं हे रोजचं दृश्य आहे. पण कधीकधी फिरायला बाहेर पडलं तर एक दोन किलोमीटर लांब सुद्धा अशी एखादी बेवारस ट्रॉली नजरेस पडते. मग काय, येणारेजाणारे अजून “ढ” लोक त्यात कचरा टाकतात! 

कचऱ्यावरून लक्षात आलं ते म्हणजे, मनात येईल ती वस्तू कोणत्याही कचऱ्याच्या पेटीत टाकायची. इथे कोणत्या कचरापेटीत कोणता कचरा टाकायचा? ह्याचेही कडक नियम आहेत. मध्यंतरी आमच्या सोसायटीच्या नोटीस बोर्डवर कडक शब्दात लिहिलेलं वाचल्याचं आठवतंय की “जुन्या बॅग्ज कचऱ्यात आढळल्या आहेत, पुन्हा जर कोणी टाकल्या तर तुमच्या इमारतीचा कचरा उचलला जाणार नाही!“ 

तशा बॅग्ज, जुनं फर्निचर, टाकाऊ वस्तू, इलेक्ट्रॉनिक्स, जुनी भांडी, काचेचे सामान इत्यादी गोष्टी टाकायला वेगळ्या रिसायकलिंग सेंटरला जावं लागतं तिथेही ते बघतात की आपण जी वस्तू नेली आहे ती तिथे टाकता येते की नाही ते. 

वेगवेगळ्या रंगांच्या काचेच्या बाटल्यांना वेगवेगळ्या कचरापेट्या असतात. तसेच जुने कपडे आणि चपला बूट टाकायलाही प्रत्येक प्रभागात वेगळ्या पेट्या मांडलेल्या असतात. एवढं सगळं साधं सरळ असतांना काही लोकांना ते जड का जात असेल? हा प्रश्न पडतो. 

हे असे नियम करणे आणि ते पाळणे हे शालेय जीवनापासूनच मुलांना शिकवले जाते आणि मुलं ते सगळं शिकून ते खरोखर रोजच्या आयुष्यात अंगी बाणवतात! 

पण असं ट्रॉल्या कुठेही लावणे, कचऱ्याची विल्हेवाट चुकीच्या पद्धतीने लावणे इत्यादी “ढ” प्रकार करणारे लोक अजिबात “जर्मन" नसतात कारण नियम तयार करून ते कसोशीने पाळणं जर्मन लोकांच्या रक्तातंच आहे! 


#माझी_म्युनिक_डायरी













मंगळवार, ९ डिसेंबर, २०२५

क्रिसमस मार्केट

सध्या म्युनिकमधे क्रिसमस मार्केट्सची धूम चालू आहे. इथे गावातल्या मध्यवर्ती मुख्य चर्चच्या बाहेरच्या भागात म्हणजेच Marienplatz ला मोठं मार्केट लागतं. बाकी शहरातल्या वेगवेगळ्या भागांमध्ये असलेल्या छोट्या छोट्या चर्चच्या जवळ अथवा एखाद्या मोक्याच्या ठिकाणी छोटे छोटे क्रिसमस मार्केट्स लागत असतात. 

ह्या दिवसातल्या उदास वातावरणावरचा अक्सीर इलाज म्हणजे क्रिसमस मार्केट! झगमगाणारे दिवे, खचाखच गर्दी, खाण्यापिण्याची रेलचेल, वेगवेगळ्या दुकानांमध्ये चालू असलेलं संगीत आणि चक्क गडबड गोंधळ, असा अनुभव घ्यायचा असेल तर ह्यातल्या एखाद्या मार्केटला संध्याकाळी पाचनंतर भेट द्यायची. ह्याची देही ह्याची डोळा जर्मन लोकांना कंपू करून गप्पा झोडतांना बघायचं! 

खाण्यापिण्याची रेलचेल असं लिहलंय खरं मी, पण ती फक्त भारतात असते. इथल्या मानाने ही रेलचेलंच. तसे ठरलेले दुकानं असतात खाण्याचे. दोन तीन दुकानं बटाट्याला वाह्यलेले असतात. तिथं जर्मनीत मिळणारे झाडून सगळे बटाट्याचे पदार्थ मिळतात. त्यातले  Pommes Frites म्हणजेच फ्रेंच फ्राईज हे आपल्यासारख्या शाकाहारी लोकांना लाभलेलं वरदान आहे अक्षरशः. “बटाटा हे युरोपमधलं मुख्य अन्न आहे” ह्या भूगोलात शिकलेल्या वाक्याचा प्रत्यय येतो. 

मग येतात गोडाच्या पदार्थांचे दुकानं. फळांवर चॉकलेटचा लेप लावलेलं Schoko fruchte, च्युरोज, वॉफल्स, प्रागचा लोकप्रिय चिमनी केक इत्यादी. बाकी असतात ब्रेड आणि मांस संबंधित दुकानं. त्यात जर्मन स्टाईलचे गार्लिक ब्रेड, Bratwurst म्हणजे ग्रिलड सॉसेज. ते ब्रेडमध्ये टाकतात आणि खातात, हा जर्मन लोकांचा अत्यंत प्रिय पदार्थ आहे. Käsespätzle हा साधारण मॅक्रोनीसारखा पदार्थ असतो पण जर्मन पद्धतीच्या अंड्याच्या नूडल्सपासून तयार केलेला. Kartoffel puffer म्हणजे जर्मन स्टाईलचे बटाट्याचे पॅनकेक्स किंवा भजे कारण ते छान खरपूस होईपर्यंत तळतात. पण ही लोकं गोड ऍपल सॉससोबत खातात राव हे! Germknödel म्हणजे गोड्माट्टक डम्पलिंग ज्यात प्लम जॅम भरलेला असतो, इत्यादी पदार्थ 

आम्हाला आवडलेला अजून एक जर्मन पदार्थ म्हणजे Flammkuchen. त्याचं सरळसरळ भाषांतर म्हणजे आगीवर भाजलेला केक. पण हा केक नसून पिझ्झासदृश्य पदार्थ आहे. खरंतर हा पदार्थ फ्रांस आणि जर्मनीच्या सीमेलगच्या गावात सगळ्यांत आधी बनवला गेला म्हणे. पण जर्मन लोकांना आवडला असावा म्हणून त्यांनी तो त्यांच्या आहारात सामावून घेतला. महत्वाचं म्हणजे हे लोक आता हा पदार्थ शाकाहारीही बनवायला लागले आहेत!

आणि आता वळूया जर्मन क्रिसमसकी जान असलेल्या Glühwein ग्लुहवाईनकडे! रेडवाईन मधे काही विशिष्ट मसाल्याचे पदार्थ टाकून खास नाताळसाठी तयार केलेली वाईन. गंमत म्हणजे ही वाईन गरमगरम पिण्याची पद्धत आहे. लहान मुलांसाठी Kinderpunsch,किंडरपंच मिळते. तेही अत्यंत चवदार असते. तेही फळांच्या रसात मसाल्याचे पदार्थ टाकून तयार करतात आणि गरमच पितात. बाकी सगळ्या प्रकारचे मद्यही उपलब्ध असते दुकाकांमधे. पण कोणी मद्यधुंद दिसत नाही फारसं या दिवसांत. ऑक्टोबरफेस्ट दरम्यान जेवढे बेवडे दिसतात तेवढे ना त्याआधी कधी दिसतात ना त्यांनंतर. 

इतर दुकानांमध्ये शोभेच्या वस्तू, दागदागिने, शाली, टोप्या, मोजड्या, आकाशकंदील आणि अजून बरंच काही बघायला मिळतं. फक्त त्यांच्या किंमती पाहून आपण त्या गोष्टी फक्त पाहून घ्यायच्या आणि जर्मन खाण्यापिण्याची चंगळ करून घरचा रस्ता धरायचा! 

#माझी_म्युनिक_डायरी 

व्हिडिओ पहायचे असल्यास कृपया खालील लिंक्सला क्लीक करा 🙏🏼


https://www.instagram.com/tolle_zeit_in_germany?igsh=dzJsMGw5YXdyZ2Z4&utm_source=qr

https://www.facebook.com/share/17a7Rncnah/?mibextid=wwXIfr

Christmas Market Christkindlmarkt 








सोमवार, १ डिसेंबर, २०२५

मी आणि जर्मन ब्रेड

जर्मनीतल्या लोकांच्या रोजच्या आहारात ब्रेडचं महत्व खूप आहे. इथे मी पाहिलंय की मैद्याचा ब्रेड सहसा नित्यनियमित ही लोकं खात नाहीत. साधारणपणे आपल्याकडच्या गावरान धान्यांच्या जवळ जाणारी वेगवेगळी पीठं वापरून ब्रेड बनवले जातात. इथल्या लोकांच्या ठरलेल्या बेकरी आहेत रोजच्या ब्रेडसाठी. काही लोक जवळच्या सुपरमार्केटच्या बेकरीतूनही ताजे ब्रेड घेतात. इथे कोणत्याही बेकरीमध्ये फक्त ताजे ब्रेडच विकले जातात. 

जर्मनीत साधारणपणे ३००० प्रकारचे ब्रेड्स बनवले जातात आणि त्यांना युनेस्कोने जर्मनीचा सांस्कृतिक वारसा म्हणून गौरवलं आहे. आम्ही इथे आल्यापासून ३०० प्रकार सुद्धा खाऊन पहिले नाहीयेत अजून! पण गंमत म्हणजे एवढ्या वेगवेगळ्या ब्रेड्स मधे मला अजून लादीपाव मिळालेला नाहीये इथे. जर्मन लोकांना आवडत नसावा जास्त.  

ब्रेड खरोखर जर्मन संस्कृतीत इतका भिनलेला आहे की त्यांनी दुपारी चार वाजण्याच्या आसपासची खाण्याच्या वेळेला Brotzeit नाव दिलंय आणि शाळेच्या किंवा इतर कामांच्या सकाळच्या मधल्या सुट्टीला Pausenbrot नाव दिलंय. Brot म्हणजे ब्रेड. 

तसं पाहिलं तर आपल्याकडे मिळतात तसे प्लॅस्टिकच्या पिशवीतले ब्रेडही मिळतात. पण त्याला ताज्या ब्रेडची सर नाहीच! तर, हे वेगवेगळ्या प्रकरच्या ब्रेडचे मोठमोठे लोफ असतात आणि ते कापून घ्यायला एक ब्रेड कापायचं मशिनही बेकरीच्या सेक्शनजवळ असतं. वेगवेगळ्या पिठांमध्ये भोपळ्याच्या बिया, जवस, तीळ, चिया सीड्स, ओट्स इत्यादी टाकून किंवा ब्रेडवर लावून ब्रेड ओव्हनमध्ये खरपूस भाजतात. तो बेकरीमधला ब्रेड खरपूस भाजल्याचा सुगंध काही औरच असतो. तिथं गेलं की त्या अप्रतिम सुगंधाने ब्रेड घ्यायची ईच्छा होतेच होते आणि मला तिथल्या त्या ब्रेड कापायच्या मशीनचं जरा जास्तच आकर्षण आहे. मी लहान मुलीसारखी त्या मशीनमध्ये ब्रेड टाकून ते बघत बसते. 

सावरडोव्ह ब्रेडही जर्मनीत खूप लोकप्रिय आहे आणि इथल्या बेकरीजमध्ये वेगवेगळ्या पिठांपासून आणि नैसर्गिक सावरडोव्हच्या विरजणापासून तयार केलेले अप्रतिम ब्रेड्स मिळतात. जर्मनीच्या काही प्रसिद्ध ब्रेडमध्ये Mischbrot (म्हणजे Misch-मिक्सड brot-ब्रेड) आहे, ज्यात राई व कणीक असते. 

नुसत्या राईचे ब्रेड (Roggenbrot) आणि whole grain bread म्हणजे Vollkornbrot - ज्यात गहू, राई, सुर्यफूल बी, भोपळा बी, तीळ हे सुद्धा खूप प्रसिद्ध आहेत.  Vollkornbrot या ब्रेडच्या टिकाउपणामुळे तो जास्त घेतला जातो.  

बाकी हे सगळे ब्रेड्स कितीही आवडत असले तरी इथल्या लोकांसारखं आपण रोज ते खाऊ शकत नाही कारण ही लोकं ते पचायला त्यासोबत बिअर, वाईन किंवा काळी कॉफी पीत असतात आणि सगळ्यांत महत्वाचं म्हणजे इथले लोक भरपूर व्यायामही करतात! जर्मन लोक ब्रेझेल/प्रेझेल सोबत हमखास बिअर पितात, तसं ते अध्याहृतच आहे! 

मी हा जो ब्रेड घेतला तो स्पेल्ट पिठाचा, भरपूर भोपळ्याच्या बिया घातलेला सावरडोव्ह ब्रेड होता. मस्त चवदार होता. 

खरंतर त्या ब्रेड कापणाऱ्या मशीनचा व्हिडीओ टाकायचा होता म्हणून थोडं लिहावं म्हणलं. थोडं म्हणता म्हणता लांबलचक पोस्टच झाली!

#माझी_म्युनिक_डायरी 

मशिनचा व्हिडिओ पहायचा असल्यास खालील फेसबुक पेजच्या किंवा इंस्टाग्रामच्या लिंकला क्लिक करा आणि दोन्हीला फ़ॉलो नक्की करा ही विनंती म्हणजे तुम्हाला नवनवीन व्हीडीओज बघायला मिळतील. धन्यवाद 🙏🏼 

सौ. राजश्री उपेंद्र पुराणिक 


https://www.instagram.com/tolle_zeit_in_germany?igsh=dzJsMGw5YXdyZ2Z4&utm_source=qr


https://www.facebook.com/share/1EhBan2oG1/?mibextid=wwXIfr

वाचकांना आवडलेले काही